Un o brif amcanion Llywodraeth Cymru ydi sicrhau bod holl drigolion Cymru, gan gynnwys tenantiaid tai cymdeithasol, yn cael y cyfle i fyw mewn cartrefi o ansawdd da ac mewn cymunedau diogel.

I sicrhau bod pob cartref yn cael ei wella i safon dderbyniol, mae Llywodraeth Cymru wedi llunio dogfen o’r enw Safon Ansawdd Tai Cymru (SATC). Dyma safon ar gyfer ansawdd a chyflwr eiddo ac mae’n cynnwys nifer o dargedau y bydd yn rhaid i gartrefi eu cyrraedd.

Mae dogfen SATC yn gofyn i dai cymdeithasol fod:

  • Mewn cyflwr da
  • Yn ddiogel
  • Wedi eu gwresogi'n ddigonol, yn effeithlon o ran tanwydd ac wedi eu hinswleiddio'n dda
  • Â cheginau ac ystafelloedd ymolchi modern
  • Wedi eu lleoli mewn ardal ddeniadol a diogel
  • Wedi eu rheoli’n dda

Mae gan Awdurdodau Lleol yng Nghymru nes mis Rhagfyr 2021 i sicrhau bod eu tai cymdeithasol yn ticio'r blychau ac yn bodloni'r safonau. Mae hyn yn golygu y bydd angen gwella'r tai nad ydyn nhw’n cyrraedd y safon hon ar hyn o bryd.

Rydym ni (Gwasanaeth Tai Cyngor Wrecsam) yn berchen ar dros 11,000 o dai cymdeithasol, y nifer mwyaf mewn unrhyw awdurdod Cymreig yng Nghymru, ac eithrio Caerdydd ac Abertawe. Mae'r stoc yma’n cynnwys eiddo o oedrannau, siapiau a meintiau amrywiol a adeiladwyd o bob mathau o wahanol ddeunyddiau. Bydd yn rhaid i bob un o’r tai yma gyrraedd Safon Ansawdd Tai Cymru erbyn mis Rhagfyr 2021.

Sut bydd ein gwasanaeth tai yn cyrraedd Safon Ansawdd Tai Cymru? 

I sicrhau ein bod ni’n cyrraedd y safon ansawdd mae gennym ni raglen gynhwysfawr i wella tai cymdeithasol yn Wrecsam. Mae'r Gwasanaeth Tai yn gweithio mewn partneriaeth â nifer o gontractwyr i sicrhau bod pob agwedd ar y gwaith gwella yn cael ei wneud i safon uchel.

Er gwaethaf cyfyngiadau Covid-19 mae’r rhaglen waith yn mynd rhagddi’n dda ac rydym ni ar y trywydd cywir i gwblhau’r gwaith erbyn y terfyn amser ym mis Rhagfyr 2021. Byddwn yn buddsoddi £58.9 miliwn yn ystod 2021/2022.

Sut mae’r gwaith yn cael ei ariannu?

Pob blwyddyn rydym ni’n pennu cyllideb flynyddol ar gyfer gwella tai. Daw’r arian o gyfuniad o incwm o rent tai cyngor, arian a fenthycwyd (benthyca darbodus) ac incwm o werthiant tiroedd ac eiddo’r cyngor.

Rydym yn derbyn Lwfans Atgyweiriadau Mawr o £7.5 miliwn ar gyfer 2020/21 hefyd. Dyfernir y grant gan Lywodraeth Cymru i awdurdodau lleol i’w helpu i gyflawni Safon Ansawdd Tai Cymru.

Pa welliannau sy’n cael eu gwneud i eiddo?

Efallai y bydd rhai eiddo eisoes yn cyrraedd y safon ac felly ddim angen unrhyw waith mewnol nac allanol ychwanegol, ond efallai y bydd cartrefi eraill angen cryn dipyn o waith arnyn nhw.

Os oes angen gwneud gwelliannau i’ch eiddo chi byddwch yn derbyn digon o rybudd.

Rydym ni’n gwneud y gwelliannau isod yn ôl yr angen: 

  • Gosod ceginau ac ystafelloedd ymolchi newydd, oni bai bod y rhai presennol eisoes yn cyrraedd y safon  
  • Inswleiddio waliau allanol i wella effeithlonrwydd ynni cartrefi 
  • Codi ffensys newydd a gwella llwybrau (mae’r gwaith yma'n cael ei wneud yn ôl yr angen, i sicrhau bod yr eiddo’n cyrraedd Safon Ansawdd Tai Cymru) 

Dyma grynodeb o'r gwaith mewnol ac allanol a all fod yn angenrheidiol:

Gwaith mewnol

Ceginau

Gosod unedau cegin, unedau wal a sinc newydd, gosod gorffeniadau llawr diogel a ffannau echdynnu a gwaith cysylltiedig.

Ystafelloedd ymolchi

Gosod swît ymolchi newydd (a thoiled ar wahân), cawod, llawr a ffannau echdynnu a gwaith cysylltiedig.

Ailweirio/gwres canolog

Gosod boeleri a systemau gwres canolog newydd ac ailweirio. Lle bo'n bosibl, bydd y gwaith yma’n cael ei wneud ochr yn ochr â gosod ceginau/ystafelloedd ymolchi newydd er mwyn peidio â tharfu gormod arnoch chi.

Gwaith allanol

Tynnu asbestos

Adeiladwaith allanol

Ail-bwyntio waliau, atgyweirio neu ailosod rendr confensiynol, gan dynnu unrhyw gladin a phwyntio neu ail-adeiladu cyrn simnai.

Atgyweiriadau anhraddodiadol

Inswleiddio waliau allanol ac unrhyw waith cysylltiedig. D.S. Os oes angen inswleiddio waliau allanol, efallai y bydd angen ail-doi hefyd.

Gwaith allanol cymunedol

Gosod system drysau mynediad newydd, drysau cymunedol a goleuadau.

Materion allanol eraill

Cryfhau neu ailgodi waliau cerrig, gwaith ar systemau draenio ac atgyweirio elfennau concrid gwan. Gall hefyd gynnwys atgyweirio, adnewyddu neu wella (lle bo angen a lle bo’n berthnasol) llwybrau troed, tai allanol/siediau, cyfleusterau sychu dillad, ffiniau (ffensys, waliau ac ati).

Pryd fydd y gwaith yn cael ei wneud yn fy eiddo?

Bydd pob eiddo yn derbyn hysbysiad ysgrifenedig ymhell cyn dechrau unrhyw waith er mwyn rhoi digon o amser i chi baratoi.

Sut mae gwaith yn mynd rhagddo?

Ers i’r rhaglen ddechrau, mae’r gwaith canlynol wedi’i gwblhau:

  • 11,156 o eiddo wedi cael ceginau newydd 
  • 11,156 o eiddo wedi cael ystafelloedd ymolchi newydd 
  • 10,527 o eiddo wedi cael systemau gwres canolog newydd 
  • 9,346 o eiddo wedi’u hailweirio  
  • 9,886 o eiddo wedi’u hail-doi  
  • 5,700 o eiddo wedi derbyn gwaith gwella ar du allan yr adeiladau 

A fydd y gwaith yn amharu arnaf i? 

Bydd ymgymryd â gwaith gwella ar y raddfa hon yn golygu y byddwch yn cael eich effeithio rhywfaint a bydd gwaith mewnol fel gosod ceginau ac ystafelloedd ymolchi yn tarfu’n arbennig arnoch chi. Rydym ni’n gobeithio y bydd gweld y cynnyrch gorffenedig yn gwneud yr holl waith yn werth chweil. Cofiwch, os oes gennych chi unrhyw bryder, mae modd i chi siarad efo Swyddog Cyswllt Tenantiaid.  

Rôl y Swyddog Cyswllt Tenantiaid ydi:

  • Cadw mewn cysylltiad â chi tra bod elfennau penodol o’r gwaith yn cael ei wneud
  • Ateb cwestiynau sydd gennych chi 
  • Bod yn bwynt cyswllt rhyngoch chi a’r Gwasanaeth Tai 

Hefyd, mae gan ein contractwyr eu Swyddogion Cyswllt â Phreswylwyr eu hunain ac felly mi fydd yna wastad berson cyfeillgar y gallwch chi gysylltu ag o yn ystod y gwaith petai gennych chi unrhyw broblem.

Sut ydym ni’n monitro ansawdd y gwaith sy'n cael ei wneud?

Bydd pob agwedd ar y gwaith yn cael ei harolygu gan Glerc Gwaith y Gwasanaeth Tai cyn y bydd y gwaith yn cael ei nodi fel gwaith wedi ei gwblhau. Mae’n rhaid i'r Clerc fod yn fodlon bod y gwaith yn cyrraedd Safon Ansawdd Tai Cymru cyn llofnodi’r datganiad cwblhau.

Mae'r Gwasanaeth Tai yn defnyddio Grwpiau Gwella Gwasanaeth, sy'n cynnwys tenantiaid etholedig, sy'n ymweld ag eiddo yn rheolaidd, yn siarad efo tenantiaid ac yn cynnal archwiliadau 'siopwr cudd’ ar eiddo sy’n cael ei wella. Mae eu canfyddiadau yn cael eu hadrodd yn ôl i'r Gwasanaeth Tai i'n helpu ni gynnal gwaith o safon uchel a mynd i'r afael ag unrhyw fater sy’n codi.

Mae tenantiaid hefyd yn derbyn holiaduron ar ôl i bob elfen o’r gwaith gael ei chwblhau. Mae’r canlyniadau wedyn yn cael eu casglu, eu cymharu a'u dadansoddi er mwyn cynnal safon uchel drwodd draw. 

Beth os ydi’r arian yn darfod cyn y bydd y gwaith yn cael ei wneud ar fy eiddo?

Mae’n rhaid i bob tŷ cymdeithasol ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam gyrraedd Safon Ansawdd Tai Cymru erbyn y terfyn amser yn 2021. Rydym ni’n ymrwymo ac yn addo i chi, y tenant, y bydd yr holl gartrefi yn cyrraedd y safon. Ni fydd unrhyw gartref yn cael ei adael ar ôl.

Beth yw Cynlluniau ‘Budd Cymunedol’?

Mae Llywodraeth Cymru a’n Gwasanaeth Tai wedi ymrwymo i sicrhau bod yr economi leol yn derbyn y gwerth mwyaf posibl o bob ceiniog sy’n cael ei gwario ar y gwaith i gyflawni Safon Ansawdd Tai Cymru.

Mae cymalau yn awr yn cael eu cynnwys yn yr holl brif gontractau, sy’n golygu bod yn rhaid i’r contractwyr sy’n gweithio gyda’r Gwasanaeth Tai ymrwymo i ‘roi rhywbeth ychwanegol’ yn ôl i’r economi leol trwy Gynlluniau Budd Cymunedol.

Gall y cynlluniau gynnwys noddi prosiectau lleol fel gerddi cymunedol a thimau chwaraeon neu adnewyddu ysgolion, neuaddau pentref a chanolfannau cymunedol ac ati.

Gall buddion cymunedol gynnwys cyflogi gweithwyr lleol, sefydlu cynlluniau prentisiaeth a phrynu stoc a chyflenwadau gan fusnesau lleol.

Hyd yma mae’r Cynlluniau Mantais Gymunedol wedi cynnwys:

  • Dros 60 o brentisiaid modern yn cael eu cyflogi
  • Darparu 114 wythnos o brofiad gwaith
  • Mae 36 o weithwyr wedi cael gwaith tymor byr
  • Mae 34 o weithwyr wedi cael gwaith hir dymor
  • Mae £63,197 wedi’i roi fel arian parod neu mewn nwyddau i sefydliadau neu brosiectau yng Nghymru