Llwybr Dyffryn Clywedog

Llwybr Dyffryn Clywedog

Llun o Llwybr Dyffryn ClywedogMae Llwybr Dyffryn Clywedog yn mynd o Byllau Plwm y Mwynglawdd at Felin y Brenin. Mae’n hawdd dilyn y llwybr sydd wedi ei arwyddo ar hyd yr afon i’ch cynorthwyo i fwynhau prydferthwch naturiol y dyffryn heddychol hwn a dadorchuddio ei hanes cyfoethog.

Lawrlwytho’r daith gerdded hon

Gweld yr oriel ar gyfer y daith gerdded hon | Anfon lluniau o'r daith gerdded hon atom | Anfon e-bost atom am y daith gerdded hon

Afon Clywedog fu bywyd y dyffryn erioed, yn dyfrio cnydau a da byw ers y cyfnodau cynnar, yn gweithio melinau yd ac yn gyrru peiriannau diwydiannol.

Yn ystod y 18fed ganrif a’r 19eg ganrif cynnar yr afon oedd gwir bwer yr ardal, yn gweithio 17 melin ar ei hyd – melinau llenwi i baratoi brethyn, melinau ar gyfer malu yd a bragu, a melinau papur. Roedd olwynion dwr anferth yn gweithio’r fegin i chwythu aer i’r ffwrnais yn y Bers, ac yn gyrru’r peiriannau pwmpio a chludo yn y pyllau plwm.

Tyfodd y boblogaeth yn ddramatig wrth i’r chwyldro diwydiannol ddenu gweithwyr i ardal Wrecsam, i’r pyllau glo a ddatblygodd a’r gweithfeydd dur, y chwareli carreg galch a’r gweithfeydd toddi plwm. Roedd galw diddiwedd am fwyd i fwydo’r gweithlu a oedd yn cynyddu. Roedd gorlifdiroedd ffrwythlon Clywedog wedi darparu porfa gyfoethog ac yd erioed, ond roedd yn rhaid adeiladu melinau yd newydd a chlirio ardaloedd o goetiroedd i dyfu cnydau er mwyn ateb y galw cynyddol.

Pan gymerodd stêm drosodd yn hwyr yn y 19eg ganrif a’r 20fed ganrif nid oedd angen lleoli’r diwydiannau newydd yn agos at yr afon mwyach. Yn raddol daeth diwydiannau a melinau blawd Clywedog i ben yn sgil technoleg newydd a mewnforion rhad o dramor.

Y dyddiau hyn mae Clywedog wedi dychwelyd at natur, ond mae’n parhau i chwarae rhan bwysig ym mywyd y dyffryn fel man ar gyfer bywyd gwyllt ac ymlacio. Mae nifer o’r hen adeiladau a’r tir gerllaw yn amgueddfeydd, yn ganolfannau ymwelwyr ac yn barciau gwledig ger yr afon – Pyllau Plwm y Mwynglawdd, Canolfan Ymwelwyr ac ardal bicnic Melin y Nant, Canolfan Dreftadaeth y Bers, a Pharc Gwledig Erddig.

Mae’r llwybr yn addas i blant bach.  Bydd rhaid i’r rheiny sy’n gwthio coetsis babanod fod yn heini a gallu ymdopi â rhywfaint o fwd a rhyw 10 o gamfeydd.  Fodd bynnag, ceir darnau hir heb gamfeydd – ffoniwch Felin y Nant ar 01978 752772 am fwy o wybodaeth.

Gallai’r rheiny sy’n defnyddio cadair olwyn ac sydd â chynorthwy-ydd cryf roi cynnig ar y rhan rhwng Melin y Nant a’r Bers hyd at Glawdd Offa neu ymhellach hyd yn oed - Gweler taith gerdded 5 yn y llyfryn am fynediad pobl anabl i gefn gwlad.

BYSIAU:

Mae digonedd o fysiau’n gwasanaethu ardaloedd Y Mwynglawdd, Coedpoeth a Melin y Brenin.  Ffoniwch: Ymholiadau Teithio ar 01978 266166

Taflen Llwybr Dyffryn Clywedog

Mae taflen ar gael ar y ffurfiau canlynol:

Taflen Llwybr Dyffryn Clywedog - Fersiwn PDF 689Kb

I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan Adobe i ddadlwytho Adobe Acrobat Reader

Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Gwasanaeth Newid Abobe.

Oriel

Tynnwyd y lluniau hyn wrth gerdded ar hyd y llwybr hwn.  I weld fersiwn fwy, cliciwch ar y llun neu'r testun.

Cored y Coed Mawr

Llun gan Elizabeth Jones

Cored y Coed Mawr
Llun gan Alan a Jan Harding

Cored y Coed Mawr
Llun gan Jan Bridson

Cored y Coed Mawr
Llun gan Mark Riley

Cored y Grisiau Rwsiaidd yng Nghoetir Plas Power

Llun gan Graham Williams

Russian Steps weir in Plas Power Wood
Llun gan Jan Bridson

Russian Steps weir in Plas Power Wood
Llun gan Alan a Jan Harding

Llwybr yng nghoed Plas Power

Llun gan Elizabeth Jones

Corbel yng nghyntedd Eglwys y Santes Fair, Y Bers

Llun gan Graham Williams

Defaid Jacob
Afon Clywedog

Llun gan Jan Bridson

Pont reilffordd ger Felin Puleston

Llun gan Alan a Jan Harding

Afon a llwybr ym Melin y Nant

Llun gan Alan a Jan Harding

Coedwig yn y gwanwyn

Llun gan Alan a Jan Harding

Coedwig dawel

Llun gan Alan a Jan Harding

Afon Clywedog rhwng Melin y Nant a Chored y Coed Mawr

Llun gan Bill Buck CPAGB

Eirlysiau yng Nghoed Plas Power

Llun gan Bill Buck CPAGB

Pont y Caeau

Llun gan Alan a Jan Harding

Afon Clywedog rhwng Cored y Coed Mawr a'r Grisiau Rwsiaidd

Llun gan Bill Buck CPAGB

Afon Clywedog yng Nghoed Plas Power

Llun gan Alan a Jan Harding

Gwyrddlesni yng Nghoed Caeau

Llun gan Alan a Jan Harding

Afon Clywedog ym Melin y Nant

Llun gan Alan a Jan Harding

Ffwng

Llun gan Alan a Jan Harding

Eglwys Y Santes Fair, Y Bers

Llun gan Richard Thomas

Grisiau Rwsiaidd yn yr Hydref

Llun gan Richard Thomas

Anfonwch eich lluniau atom!

Anfonwch eich hoff luniau digidol o’r daith gerdded hon atom trwy’r e-bost.  Bydd detholiad o’r goreuon yn cael ei ddefnyddio i ddarlunio’r dudalen am y daith gerdded hon.  Bydd eich enw’n ymddangos o dan y llun.  Byddwn yn ystyried pob math o luniau – pobl, adeiladau, tirluniau, bywyd gwyllt – cyn belled a’ch bod wedi’u tynnu wrth ddilyn y daith gerdded hon.  Sicrhewch eich bod yn nodi pa daith gerdded y tynnwyd y lluniau arni.  Gweler yr ymwadiad.  Anfonwch eich lluniau at rightsofway@wrexham.gov.uk.

yn ôl i'r brig