Parc Acton

Tir Parc Tirluniedig

Tir parc wedi’i dirlunio gyda choed o rywogaeth aeddfed ac eangderau graddol tonnog o ardaloedd glaswelltir gyda choed a blannwyd yn ddiweddar. Hefyd ceir ardaloedd o welyau blodau addurnol, a bylbiau gwyllt.

Llyn

Mae’r llyn yn ganolbwynt i’r parc. Fe’i crëwyd yn wreiddiol gan ddefnyddio clai nyn y ddeunawfed ganrif ond yn ystod y 1970au, cafodd y pwll ei draenio a’i leinio gyda biwtyl. Mae pysgota’n boblogaidd ar y llyn ac mae’r lleoliad yn gartref i Glwb Pysgota Cymunedol Parc Acton. Cyfyngir pysgota i aelodau a physgotwyr â thocynnau dydd yn unig. Mae Tocynnau Dydd ar gael gan siopau offer pysgota’n unig yn ardal Wrecsam. (Mae’r llyn ar gau ar gyfer pysgota yn ystod cyfnod nythu adar gwyllt). Mae ardal wlypdir ar gael ac mae’n cefnogi ystod eang o fywyd gwyllt.

Ardaloedd Chwarae i Blant

Mae gan y parc ddarpariaeth chwarae ar gyfer plant bach a phlant iau fel ei gilydd. Mae ffensys yn amgylchu’r ardaloedd i atal cŵn rhag cael mynediad a darperir arwyneb diogel o dan yr offer chwarae.

Lawnt Bowlio

Mae’r lawnt bowlio’n gartref i Glwb Bowlio Cynliffe, ond mae’n parhau i fod ar agor i’r cyhoedd pan nad oes gemau yn cael eu cynnal. Cynhelir y tymor bowlio rhwng Ebrill - Medi.

Cyrtiau Tenis

Ceir dau gwrt tennis macadam bitwmen yn y parc. Gallwch ddefnyddio’r cyrtiau am ddim.

Dôl Flodau Gwyllt

Ardal ddynodedig a reolir er budd bywyd gwyllt fel un o ardaloedd ‘Man Gwyrdd Trefol’ Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Wrecsam. Mae blodau dôl gwyllt cynhenid wedi’u plannu yn y glaswellt presennol i helpu i ddarparu cynefin i bryfed a ffawna arall, gan gynyddu bioamrywiaeth tir y parc.

Meysydd Parcio

Ceir dwy ardal maes parcio am nifer cyfyngedig o gerbydau yn Rhodfa Herbert Jennings a’r tu ôl i Dafarn y Cunliffe ar Ffordd Jeffery.

Cyd-destun Hanesyddol

Gosodwyd tir y parc yn wreiddiol yn 1785 gan y tirfeddiannwr Syr Foster Cunliffe. Amgaewyd y parc cyfan o fewn wal gerrig a dyma lle oedd tir Plas Aston. Cynlluniwyd Acton gan James Wyatt (ar gyfer Cunliffe). Plannwyd llawer o’r coed aeddfed hardd sydd wedi goroesi hyd heddiw ar yr adeg honno ac roedd trefn y parc yn gyffredinol a lleoliad hardd y llyn yn rhan o drefn wreiddiol y parc.

Nid arhosodd yr ystâd ym mherchnogaeth teulu Cunliffe ac mae wedi newid dwylo sawl gwaith dros y blynyddoedd. Yn 1974 cyflwynwyd y plas a thir y parc i’r Cyngor gan y cyn berchennog, Alderman Willliam Aston. Erbyn hynny roedd gordyfiant amlwg i’w weld ar y tir a rhoddwyd rhaglen adfer ar waith.

Rhwng 1930 a 1970 datblygwyd hanner y parc fel ardal i dai. Mae’r 55 o erwau sydd ar ôl ar y ystad wreiddiol yn ffurfio’r rhan fwyaf o’r parc presennol.

Er na chynlluniwyd yr ardal fel ‘parc’ yn y lle cyntaf, mae bellach yn cynnwys lawnt bowlio, cyrtiau tennis, ardaloedd chwarae i blant, gardd Japaneaidd, Cerrig Gorsedd a llyn gydag amrywiaeth helaeth o fywyd gwyllt.

yn ôl i'r brig